Głośno o tym w całym kraju, czegoś takiego nikt się nie spodziewał 😱

Odmowa ślubowania sędziów TK. Co grozi prezydentowi Nawrockiemu? Ekspert wyjaśnia

Obecny kryzys wokół obsady Trybunału Konstytucyjnego wywołał w Polsce ożywioną debatę na temat granic władzy prezydenckiej. Stanowcza odmowa przyjęcia ślubowania od nowo wybranych sędziów przez prezydenta Karola Nawrockiego rodzi pytania o jego odpowiedzialność prawną oraz polityczną. W centrum uwagi znalazły się pojęcia deliktu konstytucyjnego oraz widmo potencjalnego procesu przed Trybunałem Stanu. Komentarza w tej sprawie udzielił nam dr Kamil Stępniak, konstytucjonalista.

Brak kompetencji oceniających: Prawo nie daje prezydentowi uprawnień do weryfikacji merytorycznej kandydatów na sędziów TK wybranych wcześniej przez parlament
Ryzyko deliktu konstytucyjnego: Celowe blokowanie ślubowania to bezprawne naruszenie ustawy zasadniczej, co w świetle orzecznictwa stanowi podstawę do pociągnięcia do odpowiedzialności najwyższej wagi
Brak zastosowania artykułu 131: Sama odmowa działania przez głowę państwa nie jest tożsama z jej obiektywną niezdolnością do sprawowania urzędu, co kategorycznie wyklucza automatyczne przejęcie jej obowiązków
Trybunał Stanu to najwyższy organ sądowniczy w Polsce, powołany do egzekwowania odpowiedzialności od najważniejszych urzędników państwowych za naruszenie Konstytucji RP lub ustaw. Instytucja ta nie sądzi za pospolite przestępstwa karne, lecz za przewinienia popełnione w związku z zajmowanym stanowiskiem państwowym, określane w prawie jako delikty konstytucyjne.

W obliczu aktualnego kryzysu ustrojowego, to właśnie przed tym gremium mógłby zostać postawiony urzędujący prezydent. Do skutecznego uruchomienia procedury wymagana jest uchwała Zgromadzenia Narodowego, poparta bezwzględną większością co najmniej dwóch trzecich głosów ustawowej liczby członków. Przegłosowanie takiego wniosku wiąże się z automatycznym, tymczasowym zawieszeniem najwyższego rangą urzędnika w sprawowaniu jego dotychczasowej funkcji.

Ewentualny proces przed Trybunałem Stanu, gdyby wykazał winę Karola Nawrockiego, mógłby doprowadzić do nałożenia sankcji o ostatecznym charakterze. Zgodnie z obowiązującym prawem, organ ten dysponuje ściśle określonym wachlarzem kar, do których należą przede wszystkim:

złożenie z urzędu zajmowanego przez oskarżonego,
czasowa utrata praw wyborczych do organów władzy publicznej,
wieloletni zakaz zajmowania stanowisk kierowniczych w strukturach państwa.